Review: Tracing Thomas

Go with the Csikszentmihalyi's flow

‘Thomas is op mysterieuze wijze verdwenen in het fort. De politie heeft deze zonder resultaat uitgekamd en staat voor een raadsel. Ouders en klasgenoten zijn radeloos. De politie heeft meer mankracht nodig en kan jouw hulp dus goed gebruiken!’

Tracing Thomas belooft een combinatie van immersief locatie theater, escape room, real life game en speurtocht in één op een unieke locatie te zijn. Samen met twee vrienden ben ik het avontuur aangegaan om Thomas te vinden en te kijken of deze beleving aan onze verwachtingen voldoet.

 

Waarschuwing: Spoilers! Stop hier met lezen als je van plan bent zelf aan deze ervaring deel te nemen.

 

We beginnen ons avontuur bij de ingang van Fort 1881 bij de Hoek van Holland. Eerste reactie: wauw, wat een vette locatie. Eenmaal bij de ingang aangekomen is het een drukte van belang en zodra onze tickets gecontroleerd zijn begint het spel gelijk: we worden door een strenge rechercheur ingedeeld bij een groep. Er zijn een stuk of 6 groepen die elk begeleid worden door iemand van de ‘politie’. Wij, het publiek, zijn burgers die ingeroepen zijn mee te zoeken nadat de politie er niet in is geslaagd Thomas op te sporen.

Eenmaal binnen worden we naar een soort klaslokaal geleid waar we instructies krijgen en een introfilm die de toon en context neerzet te zien. We moeten onze telefoons inleveren (erg verstandig van de makers), worden in kleine groepjes ingedeeld en krijgen een notitieblok, zaklamp en een lijst van foto’s mee. Onze eerste taak is om het Fort te verkennen en de aanwezige personen te identificeren: hoe heten ze, wie zijn ze en welke relatie met Thomas hebben ze? 

Dit is een goede manier om je kennis te laten maken met de wereld en voor mensen (zoals ik) die het niet heel prettig vinden om interactie met acteurs op te zoeken werkt deze vastgelegde vragenlijst erg goed. Er was wel een nadeel: er is te weinig capaciteit om al het publiek deze taak tegelijk te laten uitvoeren: wat er nu gebeurde is dat je met heel veel mensen rond één personage stond te wachten op je beurt om vervolgens weer dezelfde vragen te stellen waar je al 5 keer het antwoord op had gehoord toen anderen het vroegen. Niet echt goed voor de immersie.

Dit moment is wel goed om te kijken naar de environmental storytelling: de meeste karakters hebben een vaste plek in het Fort en die omgeving weerspiegelt vaak zijn/haar persoonlijkheid. Zo heeft een wat wereldvreemde klusjesman z’n bureau heel precies ingedeeld. De meeste personages zijn geloofwaardig, al neigen sommigen op momenten wel een beetje naar een karikatuur.

Nadat we onze aangewezen hoek van het fort hebben ontdekt moeten we weer verzamelen in onze briefing room. Met elkaar (onder leiding van de rechercheur) maken we een spinnenweb op de muur van alle personages en hun relatie tot elkaar en Thomas (die nog steeds spoorloos is). Ook kijken we naar de openstaande lijntjes die we gevonden hebben en deze worden verdeeld onder alle groepjes. Samenwerken is hierbij essentieel omdat verschillende gebeurtenissen simultaan plaatsvinden gedurende de ervaring, je hebt elkaars informatie hard nodig.

Bijna elk karakter levert wel een lijntje/quest op waar een groepje iets mee kan: DNA onderzoek, bepaalde personen ondervragen, met een radio geluidsfragmenten terugluisteren etc. Er is voldoende te doen. Ook krijgen we latex handschoenen mee om bewijsmateriaal aan te kunnen raken en bekijken, wat ook weer nieuwe informatie oplevert. Het is de bedoeling dat we steeds weer terugkeren naar de briefing room om onze bevindingen te delen en op te schrijven (iets waar wij niet heel goed in blijken te zijn).

Als groepje kiezen wij verder te gaan met de wereldvreemde technicus. Hij heeft een radio uitgevonden waarmee we fragmenten uit het verleden kunnen terugluisteren (!) We moeten de radio richten op oranje lampen en de frequentie afstemmen, om zo korte stukjes uit het verleden te kunnen ontvangen. We krijgen gelukkig ook een plattegrond mee van het fort om het overzicht te houden. Dit was echt fantastisch leuk – als je even je kritisch nadenken uit zet over hoe onmogelijk dit allemaal is – het zoeken naar de lampen, het tunen van de radio, het allemaal rond de radio dringen om te kunnen horen wat er wordt gezegd en het overleggen wat het betekent maakte dit echt ontzettend leuk om te doen. 

Tegelijkertijd kwamen we in allerlei ruimtes van het Fort die vaak nog meer vragen opleverde dan dat we al hadden. Zo vonden we donkere kamer met allemaal foto’s van de personages, boekjes die meer achtergrond informatie bevatte, overal rotte appels en kwamen we interessante karakters tegen, wat interessante conversaties en hints opleverde om nog weer verder te zoeken naar de waarheid. Het viel mij op hoe makkelijk ik volledig in het spel op ging. Dit middenstuk was by far het hoogtepunt van de avond en een perfect voorbeeld van de flow theorie. 

Met flow bedoel ik de mentale toestand bedoeld waarbij je helemaal opgaat in wat je doet, zoals beschreven door de psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi. Om ‘flow’ of ‘peak experience’ te bereiken heeft hij een aantal regels opgesteld waaraan voldaan moet worden. Ikzelf reduceer deze lijst vaak naar: opgaan in wat je doet, weten wat je doet en variatie en stimulatie in de activiteit vinden waardoor deze interessant en uitdagend genoeg blijft om er in op te gaan. Dit middenstuk voldoet hier helemaal aan. De tijd vloog voorbij en als dit nog een uur langer door was gegaan hadden we daar zeker geen probleem mee gehad – voor ons gevoel kwamen we in ieder geval tijd tekort want er was nog zoveel meer om te ontdekken.

Eenmaal teruggekomen beginnen we samen met alle anderen en de rechercheur alle informatie aan elkaar te knopen. We waren een eind op weg maar werden ineens door twee personages onderbroken die onze ruimte binnen stormden: we moesten allemaal verzamelen want Thomas is gevonden! 

Eenmaal buiten stonden alle deelnemers rond een podium waar Thomas op een tijdmachine zat. Om Thomas terug te brengen moesten alle karakters even op het podium komen om te vertellen hoe belangrijk hij voor hen was. Uiteindelijk, toen alle karakters gesproken hadden, kwam Thomas tot leven en gaf hij nog  een bedankspeech aan alle bezoekers. Dit laatste bedrijf kan ik niet anders beschrijven als een tenenkrommend slecht einde aan de ervaring. Alle logica en realisme is uit het raam gegooid om een gigantisch theatraal einde aan de voorstelling te breien, inclusief podium! Ik snap de uitdaging die voor de makers lag wel: je moet een climax en ontknoping bieden voor al je publiek, iets dat lastig is om voor kleine groepjes te doen. Maar dan nog: het had mij logischer geleken dat Thomas gelijk op een brancard was afgevoerd in plaats van een bedankspeech te geven nadat hij net uit een coma ontwaakt is en door ruim honderd paar ogen wordt aangestaard.

Uiteindelijk keerde we weer terug naar onze ruimte waar de rechercheur – nu out of character – vertelde welke dingen we gemist hadden en om een groepsfoto te maken. Volgens haar waren we als groep gemiddeld: we hadden bijna alle informatie gevonden maar hadden nog niet de juiste puzzelstukjes bij elkaar gelegd en zaten in de verkeerde hoek te zoeken. Als laatste was er nog een mogelijkheid wat te drinken bij het café naast het fort om na te praten met iedereen (misschien nog wel het belangrijkste stuk van de hele avond).

Terugblikkend zou het eerste bedrijf met een voldoende bestempelen, het middenstuk met een uitmuntend en het einde met een dikke onvoldoende. Het concept is slim opgezet om een grote groep mensen elk een unieke ervaring mee te geven, dat je met een capaciteitsprobleem zit is eigenlijk onvermijdelijk in het eerste en laatste bedrijf. Ik vermoed dat met de +100 deelnemers deze exercitie al niet erg rendabel is als je locatiehuur, ontwikkelingskosten en loon in acht neemt dus ‘gewoon minder deelnemers’ is hierbij geen oplossing. In het middenstuk is het capaciteitsprobleem slim opgelost door heel veel verschillende lijntjes te hebben die over het hele fort verspreid zijn. Dit is dan ook echt het punt waar de stijgende actie plaatsvindt, die in gang wordt gehouden door nieuwe informatie die je ontdekt. Ook beland je hier helemaal in de flow van de ervaring – wat het doel is bij het ontwerpen van dit soort ervaringen. Gekeken naar het middenstuk voelt het moment dat je de puzzelstukjes bij elkaar aan het leggen bent en er twee karakters ruziënd binnenstormen (misschien wel onbedoeld) als de climax. Dit komt vooral omdat het eind toneelstukje hier de dalende actie bij vormt – dalend als een baksteen. 

De acteurs in deze ervaring hebben allemaal een uitdagende taak om uit te voeren: in karakter reageren op bezoekers, duidelijk houden wat het karakter zelf weet en publiek de juiste kant op duwen zonder teveel weg te geven. Dit doen ze allemaal erg goed en de personages zijn over het algemeen goed uitgekristalliseerd. De onderlinge relaties waren helder en om eerlijk te zijn vond ik dat interessanter dan het overkoepelende verhaal. Het verhaal is mij dan ook maar half bijgebleven: iets met geluiden uit het verleden, tijdreizen en een louche DNA analist. Wel zijn de meeste personages mij goed bijgebleven: onder andere de docent met een wrok, de verstrooide klusjesman en de arrogante analist zijn mij allemaal bijgebleven – ook nu ik dit ruim een maand na mijn bezoek schrijf. 

Afrondend: is het de moeite om Tracing Thomas te zien? Ik weet het niet precies. Aan de ene kant kan ik niet uitsluitend lovend zijn over de uitvoering en is de toegangsprijs stevig. Aan de andere kant ga je in Nederland niet snel een productie met het formaat van Tracing Thomas vinden dus als immersief locatietheater je interesseert is dit wel dé kans om het dicht bij huis te ervaren.

foto: tracingthomas.nl

© 2021 Diede Tap | Privacy en Disclaimer